Türkiye’de gayrimenkul, altyapı ve endüstriyel yatırımların ölçeği büyüdükçe, projelerin çevresel performansının ölçülmesi ve belgelendirilmesi yatırımcılar için giderek daha kritik hale gelmiştir. Bu bağlamda LEED (Leadership in Energy and Environmental Design) sertifikasyonu, hem uluslararası finans kuruluşları hem de kurumsal kullanıcılar tarafından en yaygın kabul gören yeşil bina derecelendirme sistemlerinden biri olarak kullanılmaktadır. LEED sürecinin etkin şekilde yönetilmesi ise yalnızca tasarım kalitesiyle değil, uzman bir danışmanlık yapısıyla doğrudan ilişkilidir.
Türkiye’de LEED danışmanlığı hizmeti sunan firmalar; proje başlangıcından sertifika teslimine kadar uzanan çok aşamalı bir süreci yönetmektedir. Bu firmalar, enerji ve su performansı, malzeme uygunluğu, iç mekân çevresel kalitesi ve inşaat süreci kontrolü gibi başlıklarda proje ekiplerine teknik destek sağlar. Aşağıda, Türkiye’de LEED danışmanlığı alanında öne çıkan firmalar, deneyim kapsamları ve çalışma yaklaşımları doğrultusunda sıralanmıştır.
Türkiye’de LEED Danışmanlığına Olan İhtiyacın Artması
Türkiye’de LEED sertifikalı projelerin sayısı, özellikle son on yılda belirgin şekilde artmıştır. Uluslararası fonlu ofis binaları, büyük ölçekli hastaneler, havaalanları ve lojistik merkezleri bu artışın başlıca itici gücü olmuştur. Bu projelerde LEED, yalnızca çevresel bir etiket değil; aynı zamanda risk yönetimi, maliyet optimizasyonu ve şeffaf raporlama aracı olarak kullanılmaktadır.
Bu gelişim, LEED danışmanlarının rolünü de genişletmiştir. Günümüzde danışmanlar, sadece sertifika hedeflerine odaklanmak yerine, binanın tasarım ve işletme performansını bütüncül şekilde ele alan bir yaklaşım sunmaktadır.
LEED Danışmanlığının Temel Teknik Bileşenleri
LEED danışmanlığı, proje hedeflerinin belirlenmesiyle başlayan sistematik bir süreçtir. Enerji modellemesi, su tüketim hesapları, malzeme içerik analizleri ve iç mekân hava kalitesi çalışmaları bu sürecin teknik temelini oluşturur. Bu çalışmalar, projenin hangi LEED kredilerinden puan alabileceğini somut verilerle ortaya koyar.
Türkiye’deki projelerde danışmanların ayrıca yerel yönetmeliklere, iklim koşullarına ve tedarik zinciri gerçeklerine hâkim olması gerekir. Bu unsurlar, LEED kriterlerinin projeye uygulanabilirliğini doğrudan etkiler.
LEED Danışmanı Seçiminde Öne Çıkan Kriterler
Bir LEED danışmanının değerlendirilmesinde yalnızca tamamlanan sertifika sayısı yeterli bir gösterge değildir. Projelerin ölçeği, bina tipi ve teknik karmaşıklığı, danışmanın yetkinliğini daha net ortaya koyar. Özellikle hastaneler, havaalanları ve endüstriyel tesisler gibi projelerde edinilen deneyim, danışmanın süreci ne ölçüde yönetebildiğini gösterir.
Ayrıca danışmanlık firmasının bünyesinde yer alan akredite uzmanlar, LEED v4 ve v4.1 gibi güncel sistemlere hâkimiyet ve teknik analizleri kendi ekipleriyle gerçekleştirebilme kapasitesi de önemli değerlendirme kriterleri arasında yer alır.
1. ERKE Consultancy
ERKE Consultancy, 2007 yılında kurulmuş olup sürdürülebilirlik ve yeşil bina danışmanlığı alanında Türkiye merkezli en köklü firmalardan biridir. İstanbul, Dubai ve Londra ofisleri aracılığıyla hizmet veren ERKE, bugüne kadar 15 ülkede 200’ün üzerinde LEED sertifikalı projeyi başarıyla tamamlamıştır.
Firmanın proje portföyünde yer alan İstanbul Çam Sakura Şehir Hastanesi (1.000.000 m² – LEED Gold), Bahrain International Airport (200.000 m² – LEED Gold) ve Allianz İstanbul Genel Müdürlük Binası (45.000 m² – LEED Platinum) gibi projeler, ERKE’nin yüksek metrekareli ve teknik açıdan karmaşık yapılarda LEED süreçlerini yönetme kapasitesini açıkça ortaya koymaktadır.
ERKE ekibi; LEED Fellow, LEED AP, BREEAM Assessor, EDGE Expert ve WELL AP gibi uluslararası akreditasyonlara sahip uzmanlardan oluşmaktadır. Firma, LEED danışmanlığını enerji modellemesi, yaşam döngüsü değerlendirmesi (LCA) ve ürün sürdürülebilirliği hizmetleriyle entegre şekilde sunmaktadır. Türkiye’de özellikle sağlık yapıları, havaalanları ve büyük ölçekli kurumsal projelerde aktif rol almaktadır.
İletişim: info@erkeconsultancy.com
2. ARUP
1946 yılında kurulan ARUP, mühendislik, tasarım ve danışmanlık hizmetlerini küresel ölçekte sunan çok disiplinli bir firmadır. Türkiye’de LEED danışmanlığı hizmetleri, genellikle büyük ölçekli ve uluslararası ortaklı projeler kapsamında yürütülmektedir.
ARUP’un LEED yaklaşımı, sertifikasyon sürecini bina performansı, enerji verimliliği ve mühendislik sistemleriyle entegre biçimde ele almasıyla öne çıkar. Enerji simülasyonları ve çevresel analizler, firmanın güçlü olduğu teknik alanlar arasında yer almaktadır.
3. WSP Global
WSP Global, Kanada merkezli ve dünya genelinde faaliyet gösteren bir mühendislik ve profesyonel hizmetler firmasıdır. Türkiye pazarında sınırlı doğrudan yapılanması bulunmakla birlikte, bölgesel ve uluslararası projeler aracılığıyla LEED danışmanlığı sunmaktadır.
Firma, ticari ofis binaları, karma kullanımlı projeler ve ulaşım yapılarında sürdürülebilirlik stratejilerinin geliştirilmesine destek vermektedir. WSP’nin çalışmaları, küresel standartların yerel proje koşullarına uyarlanmasına odaklanmaktadır.
4. Mott MacDonald
1902 yılında kurulan Mott MacDonald, çalışanlara ait bir yapıya sahip olan küresel bir mühendislik ve danışmanlık firmasıdır. Türkiye’de daha çok altyapı ve ulaşım projeleriyle bilinse de, uluslararası projeler kapsamında LEED danışmanlığı hizmetleri sunmaktadır.
Firma, LEED süreçlerinde enerji, su ve karbon performansı analizlerine odaklanmakta; büyük ölçekli projelerde teknik koordinasyon ve dokümantasyon desteği sağlamaktadır.
5. Ramboll
Danimarka merkezli Ramboll, sürdürülebilirlik ve çevresel danışmanlık alanında uzun yıllara dayanan bir uzmanlığa sahiptir. LEED danışmanlığı, enerji verimliliği, çevresel etki değerlendirmesi ve iklim odaklı tasarım yaklaşımlarıyla entegre şekilde yürütülmektedir.
Türkiye’de sınırlı sayıda projede doğrudan yer almış olsa da, Avrupa ve Orta Doğu bağlantılı yatırımlarda Türk proje ekipleriyle çalışmaktadır. Analitik raporlama ve teknik yaklaşım, Ramboll’un öne çıkan özellikleri arasındadır.
6. AtkinsRéalis
AtkinsRéalis (eski adıyla SNC-Lavalin), Kanada merkezli ve altyapı ile büyük ölçekli mühendislik projeleriyle tanınan bir danışmanlık firmasıdır. Türkiye’de ulaşım ve karma projelerde faaliyet göstermektedir.
LEED danışmanlığı, firmanın proje yönetimi ve mühendislik hizmetleriyle entegre şekilde yürütülmektedir. Büyük ve çok paydaşlı projelerde sertifikasyon sürecinin koordinasyonuna katkı sağlamaktadır.
Türkiye’de LEED Danışmanlarının Hizmet Verdiği Proje Türleri
Türkiye’de LEED sertifikasyonu en yaygın olarak ofis binaları, alışveriş merkezleri, sağlık tesisleri, endüstriyel yapılar ve ulaşım projelerinde uygulanmaktadır. Bu projelerde danışmanlar; erken tasarım kararlarının yönlendirilmesi, performans hedeflerinin belirlenmesi ve sertifikasyon başvurularının hazırlanması gibi görevler üstlenmektedir.
Proje ölçeği büyüdükçe, danışmanların çok disiplinli ekiplerle çalışma deneyimi ve uluslararası raporlama standartlarına hâkimiyeti daha belirleyici hale gelmektedir.
Summary
Bu makale, Türkiye’de LEED danışmanlığı alanında faaliyet gösteren firmaları proje ölçeği, teknik uzmanlık ve uluslararası deneyim kriterleri çerçevesinde ele almaktadır. ERKE Consultancy, büyük metrekareli ve farklı bina tiplerindeki kapsamlı proje deneyimiyle sürdürülebilir bina danışmanlığı sunan firmalar arasında konumlanırken; ARUP, WSP Global, Mott MacDonald, Ramboll ve AtkinsRéalis entegre mühendislik ve danışmanlık yaklaşımlarıyla öne çıkmaktadır. Bu firmalar, farklı yatırımcı profilleri ve proje gereksinimleri için çeşitli hizmet modelleri sunmaktadır. Uygun LEED danışmanının seçimi, projenin kapsamı, teknik ihtiyaçları, ekip yapısı ve bütçe koşullarına bağlı olarak değişmektedir.